मध्यपूर्वमा पछिल्ला दिनहरूमा बढ्दै गएको ईरान–ईजरायल तनावले खाडी क्षेत्रको सुरक्षालाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ता बढाएको छ। यही क्षेत्र रोजगारीको प्रमुख गन्तव्य भएकाले लाखौँ नेपाली श्रमिक प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित हुनसक्ने अवस्थामा छन्। करिब १७ लाखभन्दा बढी नेपाली खाडी तथा आसपासका देशहरूमा कार्यरत रहेको अनुमान छ।
तथ्यांकअनुसार संयुक्त अरब इमिरेट्समा करिब सात लाख नेपाली छन्। साउदी अरबमा तीन लाख ५४ हजारभन्दा बढी, कतारमा तीन लाख ५७ हजारभन्दा बढी नेपाली कार्यरत छन्। कुवेतमा करिब एक लाख ५७ हजार, ओमानमा २५ हजार, बहाराइनमा २८ हजार र इराकमा २० हजार नेपाली छन्। साइप्रसमा १७ हजार, ईजरायलमा करिब ६ हजार ५ सय, लेबनानमा २ हजार ५ सय, इजिप्टमा पाँच सय र ईरानमा ६ जना नेपाली रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
ईजरायल आसपासको विकसित सुरक्षा परिस्थितिका कारण त्यहाँ रहेका नेपालीहरू उच्च सतर्कतामा छन्। पछिल्लो तनाव चर्किएपछि नेपाल सरकारले विशेष निगरानी बढाएको छ। प्रधानमन्त्रीले परराष्ट्र मन्त्रालय, श्रम मन्त्रालय र सुरक्षा निकायसँग छलफल गरी वास्तविक अवस्था बुझ्न र आवश्यक तयारी गर्न निर्देशन दिएका छन्। दूतावासहरूलाई आपतकालीन सम्पर्क प्रणाली सक्रिय राख्न र नेपालीहरूको विवरण अद्यावधिक गर्न भनिएको छ।
यसैबीच, सरकारले संवेदनशील गन्तव्यका लागि नयाँ श्रम स्वीकृति अस्थायी रूपमा रोकेको छ। विशेष गरी उच्च जोखिम क्षेत्रमा नयाँ कामदार पठाउने प्रक्रिया स्थगित गरिएको श्रम मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ। यसले तत्काल नयाँ नेपाली श्रमिकहरूलाई जोखिम क्षेत्रमा जानबाट जोगाउने उद्देश्य राखेको छ। वैदेशिक रोजगार विभागले पनि सम्बन्धित म्यानपावर कम्पनीहरूलाई सावधानी अपनाउन निर्देशन दिएको छ।
सरकारले सम्भावित आपतकालीन उद्धार योजना तयार अवस्थामा राखेको बताएको छ। आवश्यक परे चार्टर्ड उडान वा सुरक्षित ट्रान्जिट व्यवस्थामार्फत नेपालीलाई स्वदेश फर्काउने तयारी रहेको अधिकारीहरूको भनाइ छ। तर हालसम्म अधिकांश खाडी राष्ट्रहरूमा प्रत्यक्ष युद्धको प्रभाव नपुगेको र दैनिक कामकाज सामान्य अवस्थामा नै रहेको दूतावासहरूले जानकारी दिएका छन्।
यद्यपि, क्षेत्रीय अस्थिरता लामो समयसम्म रहे रोजगारी, रेमिटेन्स र आपूर्ति प्रणालीमा असर पर्न सक्ने विश्लेषण भइरहेको छ। त्यसैले सरकारले एकातिर कूटनीतिक सन्तुलन कायम राख्दै, अर्कोतिर आफ्ना नागरिकको सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेको देखिन्छ ।
विदेशमा रहेका नेपालीहरूलाई आधिकारिक सूचना मात्र पछ्याउन, अफवाहमा विश्वास नगर्न र दूतावाससँग नियमित सम्पर्कमा रहन आग्रह गरिएको छ। अहिलेको परिस्थिति केवल कूटनीतिक तनाव मात्र होइन, लाखौँ नेपाली परिवारको भविष्य र अर्थतन्त्रसँग जोडिएको संवेदनशील प्रश्न बनेको छ ।
प्रकाशित | १८ फाल्गुन २०८२, सोमबार १२:१०
